Thực hiện chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng bền vững, thời gian qua, xã Châu Thới (tỉnh Cà Mau) đã triển khai xây dựng mô hình sản xuất lúa an toàn theo quy trình “3 giảm, 3 tăng”, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

Theo phương án được phê duyệt, mô hình được Phòng Kinh tế xã Châu Thới triển khai trong vụ lúa đông xuân tại 12 HTX trên địa bàn với quy mô 1.340ha, thu hút từ 500 - 600 hộ nông dân tham gia. Đối tượng tham gia là các hộ trực tiếp sản xuất lúa, tổ hợp tác và hợp tác xã.

Mô hình hướng đến mục tiêu phát triển sản xuất lúa gạo bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn với nhu cầu thị trường. Thông qua áp dụng quy trình “3 giảm, 3 tăng” (giảm lượng giống gieo sạ, giảm phân bón hóa học, giảm thuốc bảo vệ thực vật; tăng năng suất, tăng chất lượng và tăng hiệu quả kinh tế), nông dân từng bước thay đổi tập quán canh tác theo hướng an toàn, tiết kiệm chi phí và thân thiện với môi trường.

Cụ thể, 100% diện tích tham gia sử dụng giống xác nhận, lượng giống gieo sạ giảm khoảng 40% (còn 100kg/ha), giảm lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học từ 10 - 20% trở lên. Nhờ đó, lợi nhuận của nông dân được nâng lên, cao hơn sản xuất thông thường từ 15 - 20%.

Ông Đoàn Thanh Đoàn, Trưởng phòng Kinh tế xã Châu Thới chia sẻ: Việc triển khai mô hình “3 giảm, 3 tăng” không chỉ giúp nông dân giảm chi phí đầu vào mà còn nâng cao nhận thức trong sản xuất nông nghiệp.

“Thông qua mô hình, địa phương hướng đến xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao, từng bước hình thành chuỗi liên kết tiêu thụ ổn định, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong nước và xuất khẩu. Thời gian tới, Phòng Kinh tế xã sẽ tiếp tục tham mưu mở rộng diện tích, nhân rộng mô hình gắn với chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho nông dân”, ông Đoàn nhấn mạnh.

Ghi nhận thực tế trên đồng ruộng, nhiều nông dân đánh giá cao hiệu quả của mô hình. Ông Lê Văn Vững, thành viên HTX Đồng Tâm thuộc ấp Trung Hưng 3, xã Châu Thới cho biết: “Đây là vụ thứ 2 tôi sản xuất lúa ST24. Vụ rồi, nhờ thực hiện theo khuyến cáo của ngành nông nghiệp địa phương nên chi phí sản xuất của gia đình tôi giảm rõ rệt, nhất là tiền giống và phân bón.

Lúa phát triển tốt, ít sâu bệnh, năng suất ổn định nên lợi nhuận cao hơn trước. Vụ lúa vừa rồi năng suất đạt trên 7 tấn/ha, với giá bán hơn 7.200 đồng/kg, trừ chi phí còn lãi từ 25 - 30 triệu đồng/ha. Tôi thấy mô hình này rất phù hợp, mong được nhân rộng để bà con cùng áp dụng”.

Song song với triển khai sản xuất, địa phương còn đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, tổ chức tham quan thực tế đồng ruộng nhằm giúp nông dân nắm vững quy trình canh tác. Các ngành chuyên môn thường xuyên theo dõi, hướng dẫn trong suốt quá trình sản xuất để đảm bảo mô hình đạt hiệu quả cao nhất.

Tổng kinh phí thực hiện mô hình hơn 5,7 tỷ đồng, trong đó chủ yếu hỗ trợ giống, phân hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và các chi phí tập huấn, tư vấn, quản lý mô hình. Ngoài ra, nông dân đối ứng thêm các chi phí sản xuất như làm đất, vật tư và công lao động.

Ông Nguyễn Tấn Trạng, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Châu Thới cho biết, vụ lúa đông xuân năm 2026, toàn xã xuống giống trên 7.620ha, trong đó giống lúa Tài Nguyên khoảng 500ha hiện đang cho thu hoạch với năng suất đạt từ 5,6 - 6,4 tấn/ha.

Đối với trà lúa ngắn ngày, nhiều diện tích đang trong giai đoạn trổ bông, khoảng 500ha đã thu hoạch, năng suất đạt từ 7 - 7,5 tấn/ha nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi. Tuy nhiên, hiện chi phí phân bón, vật tư đầu vào tăng cao, trong khi giá lúa thấp hơn so với những năm trước nên lợi nhuận của người dân còn hạn chế.

Việc triển khai mô hình sản xuất lúa an toàn theo quy trình “3 giảm, 3 tăng” tại xã Châu Thới không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn tạo nền tảng để nhân rộng trong thời gian tới, hướng đến xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.